سیام
سامانه یکپارچه استعلامات مخابراتی
سیام (سیستم یکپارچه استعلامات مخابراتی) بهعنوان یکی از ابزارهای کلیدی نظارت، تجسس و حتی سرکوب دیجیتال شهروندان در جمهوری اسلامی، نمایانگر میزان سیطره حکومت بر زندگی دیجیتال شهروندان است. این سامانه تحت نظارت سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری) و از زیرمجموعه وزارت ارتباطات فعالیت میکند. سازمان تنظیم مقررات وظیفه ارائه مجوز فعالیت برای اپراتورها را برعهده دارد. اطلاعات مربوط به یکی از ورژنهای این سامانه (مربوط به سال ۲۰۱۸) در سال ۲۰۲۲ افشا شد.

براساس سند مشخصات فنی api سیام، این سیستم چهل قابلیت در زمینه شنود، نظارت، تجسس، ردیابی و سرکوب شهروندان را دارد. یکی از مهمترین ویژگیهای سیام، توانایی ردیابی موقعیت جغرافیایی دقیق کاربران از طریق سیمکارت است. این سیستم کلیه اطلاعات تماسهای کاربران را ثبت میکند. دسترسی به این دادهها برای نهادهای نظارتی و امنیتی بهصورت بیدرنگ (Real-Time) امکانپذیر است.سامانه سیام این قابلیت را دارد که سرعت اینترنت کاربران را کاهش داده یا دسترسی آنها را بهطور کامل قطع کند. همچنین، این سامانه میتواند کاربران را از شبکههای امنتر 3G و LTE به فناوری GPRS منتقل کند که امکان شنود و نظارت بیشتری فراهم میسازد. دادههای ذخیرهشده بر روی این سامانه شامل تماسها، پیامها و حتی محتوای ارتباطات آنلاین کاربران میشود (تصویربالا؛ بخش Data در سند افشا شده) که نشاندهنده میزان گسترده و عمیق نقض حریم خصوصی است. سیام اطلاعات کاربران را به سامانههای ابری داخلی منتقل میکند که بهطور متمرکز مدیریت میشوند.
استفاده از امکانات فنی شبکه همراه برای ردیابی اهداف خاص نکته جدیدی نیست. هم پیش از این در برخی رسانههای داخلی نیروی انتظامی شواهد پژوهش و کار روی آن دیده شده بود، هم شواهدی از آن در حملات سایبری اخیر به سرورهای مختلف حکومت آشکار شدهبود. برای مثال نامهای از رئیس مرکز حراست قوه مقننه به محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس افشا شد که او گزارش میدهد که یکی از اقدامات آنها پس از آغاز اعتراضات سال ۲۰۲۲ «احصا شماره تلفن نمایندگان و کارکنان مجلس برای نهادهای امنیتی و اطلاعاتی جهت رصد احتمال حضور آنها در تجمعات» بودهاست. این نامه نشان میدهد رصد مکان فیزیکی نمایندگان مجلس به صورت Real-time فراهم است زیرا اعتراضات به صورت سیال در ساعات نامشخص و مکانهای از پیش تعیین نشده و صرفا با اجتماع و تشکیل هستههای اولیه معترضین شکل میگرفت.
