پلتفرم‌ها

سماوا

Last Updated۱۶ تیر ۱۴۰۵
دسته
سامانه‌های جامع حکومتی
نام
سامانه سماوا (سامانه ملی احراز هویت و استعلامات)
اوپراتور
درگاه ملی خدمات الکترونیکی ایران
توسعه‌دهنده
داخلی
سفارش‌دهنده
سازمان فناوری اطلاعات ایران (فاوا)
محل تامین بودجه
بودجه‌های دستگاهی؟
چشم‌انداز
پیاده‌سازی‌شده
گستردگی پوشش
سراسری
هدف
شخصی
توضیع
عمومی (همه شهروندان)

سماوا (سامانه ملی احراز هویت و استعلامات) را سازمان فناوری اطلاعات ایران (فاوا) زیرمجموعه وزارت ارتباطات توسعه داده‌است. این سامانه یک تامین کننده شناسه ارتباطی در «نظام هویت معتبر» است. براساس ادعای منابع جمهوری اسلامی ایران، سماوا با هدف ایجاد یکپارچگی در فرآیند احراز هویت و ارائه خدمات هویتی به دستگاه‌های دولتی و غیردولتی (سکوها و خدمات اینترنتی)‌ فعالیت می‌کند.

اسناد رسمی، سماوا را به عنوان یک زیرساخت اعتماد دیجیتال بنیادی توصیف می‌کنند که به عنوان دروازه احراز هویت ملی فعالیت می‌کند. سماوا به جای ذخیره داده‌های هویتی حساس در یک پایگاه داده متمرکز، به عنوان یک هماهنگ‌کننده امن عمل می‌کند که از منابع معتبری مانند سازمان ثبت احوال یا سازمان تنظیم مقررات ارتباطات برای تأیید بلادرنگ درخواست می‌کند. این معماری که به عنوان «حریم خصوصی از طریق طراحی» تعریف شده است، به سرویس‌های دولتی اجازه می‌دهد تا هویت کاربران را از طریق پاسخ‌های توکن بله/خیر و بدون دسترسی مستقیم به پایگاه‌های داده اصلی تایید کنند. در حالی که این مدل خطر حمله سایبری را کاهش می‌دهد و قابلیت همکاری بین نهادهای دولتی را افزایش می‌دهد، اما یک وابستگی استراتژیک نیز ایجاد می‌کند: هرگونه خرابی در سیستم‌های متصل، مانند پایگاه داده سازمان ثبت احوال، می‌تواند دسترسی به همه خدمات دولتی دیجیتال را مختل کند.

سماوا از یک سو در تسهیل خدمات دولت الکترونیک نقش مثبتی ایفا می‌کند، اما از سوی دیگر، پتانسیل این را دارد که به ابزاری قدرتمند برای کنترل اجتماعی و محدودیت آزادی‌های شهروندی تبدیل شود.